قایق دراگون در جاده ابریشم


+ استعداد یابی در قایقرانی

استعداد یابی در قایقرانی


با توجه به اینکه شناسایی و پیش‌بینی استعدادهای ورزشی در رشته‌های قایقرانی نوپاست و منابع علمی موجود در این زمینه حتی در کشورهای توسعه یافته هم بسیار اندک بوده و نیاز دانش‌پژوهان، مربیان و ورزشکاران را برآورده نمی‌سازد از این رو محققین را بر آن داشته تا به تعیین شاخص‌های پیکرسنجی، آمادگی جسمانی و حرکتی، فیزیولوژیکی و روانشناختی این رشته ورزشی پرداخته و اطلاعات مناسبی را برای شناسایی ورزشکاران با استعداد فراهم کنند تا بدین وسیله پیشرفت‌هایی در سطح ورزش ملی و بین‌المللی کسب گردد.
رشته قایقرانی چهارمین رشتة بزرگ المپیکی همراه با ١۶ مسابقه در جریان بازی‌های تابستانی است که برای حضور پرقدرت در چنین رویداد بزرگ ورزشی باید تلاشی نظام مند داشت. بازی‌های آسیایی که دومین دیدار بزرگ ورزشی برای ما آسیایی‌ها محسوب می‌شود، اگرچه کیفیتی در سطح المپیک ندارد اما کمیتی بیشتر از المپیک دارد. آخرین دورة بازی‌های آسیایی با حضور ۴۴ کشور و بیش از ١٠ هزار ورزشکار، آذرماه سال ١٣٨۵ در دوحه قطر برگزار شد و تیم قایقرانی ایران نیز در رشته های روئینگ،کانو و کایاک جزء تیم‌های اعزامی به این رویداد بزرگ ورزشی بود. از ۵۵۵ مدالی که در این دوره از بازی‌ها در بخش زنان توزیع شد، سهم کاروان ایران فقط دو برنز بود، یعنی٣۶/٠ درصد. این در حالی است که نپال با ٣ مدال برنز در بخش بانوان سهمی به اندازة ایران داشت. چین ١١/۵۴ درصد از مدال‌هایش را در بخش بانوان کسب کرد . کره و ژاپن به ترتیب ٨/٣۶ و ۴٧ درصد از مدال‌های خود را توسط بانوان به دست آوردند. از 836 مدالی که در این دوره در بخش مردان توزیع شد سهم ایران ۴۶ مدال بود (١١ طلا، ١۵ نقره، و ٢۴ برنز) یعنی ۵٠/۵ درصد(افتخاری،١٣٨۵).
علیرغم پتانسیل بالای مدال‌آوری در رشته قایقرانی چه در بخش زنان و چه در بخش مردان، ایران قابلیت برخورداری از جایگاه مطلوبتری را در آسیا و جهان دارا می‌باشد که ارتقاء به این جایگاه در رویدادهای آسیائی، جهانی و المپیک مستلزم برنامه‌ریزی علمی در جهت شناسایی و پرورش ورزشکاران مستعد می‌باشد،تا دستیابی به اهداف مذکور با حداقل منابع و حداکثر بهره‌وری امکان‌پذیر گردد.تاکنون مشاهدات علمی قابل اتکایی بدست نیامده است که مبین ارتباط بین رتبه‌های کسب شده توسط قایقرانان ایران، با استعداد ورزشکاران ،یا کیفیت برنامه‌های تمرینی با سایر منابع مداخله کننده باشد.اقدام به شناسایی و پیش‌بینی استعدادهای ورزشی در رشته‌ قایقرانی که برای اولین بار در کشور صورت می‌گیرد می‌تواند پاسخگوی بخشی از نیازهای قهرمانی در این رشته ورزشی باشد.
با توجه به اهمیت ورزش قایقرانی، استعدادیابی در این ورزش از جایگاه ویژه‌ای برخوردار می‌گردد. ویژگی و موقعیت خاص این رشته از دو جهت قابل بررسی است. اول اینکه رشته قایقرانی از نظر توزیع تعداد مدال، چهارمین رشته المپیکی و دومین رشته در بازی‌های آسیایی است. در این رشته ورزشی و در مجموع بانوان و آقایان، در المپیک ٩۶ مدال، در مسابقات قهرمانی جهان ١۶٢ مدال، بازی‌های آسیایی ٨٧ مدال، در مسابقات قهرمانی آسیا ١٧۴ مدال و در مسابقات زیر ٢٣ سال و جوانان ١٨٣ مدال توزیع می‌شود. در نتیجه اولاً با شناسایی و پرورش استعدادها در این رشته، می‌توان به جایگاه بهتر و شایسته‌تری در بازی‌های المپیک و آسیایی دست یافت ثانیاً رشته قایقرانی از معدود رشته‌هایی است که علاوه بر مردان، بانوان ایرانی نیز می‌توانند بدون محدودیت و با حفظ پوشش اسلامی در مسابقات بین‌المللی شرکت کرده و برای کشور افتخارآفرینی کنند.
با توجه به اینکه قایقرانی رشته‌ای نسبتاً نوپاست، تا بحال تحقیقات گسترده و نظام مندی درخصوص استعدادیابی در این رشته صورت نگرفته است، با این حال در ذیل به برخی مطالعات پراکنده در این رشته اشاره می‌گردد:


در کشور رومانی در سال ١٩٧۶ گروهی از کارشناسان و متخصصان قایقرانی، دختران جوانی را برای قایقرانی انتخاب کردند، ابتدا ١٠٠ دختر از میان ٢٧٠٠ دختر انتخاب شدند، تا سال ١٩٧٨ این گروه صدنفری به ٢۵ نفر تقلیل یافتند. این ٢۵ نفر در واقع تشکیل دهنده اکثر اعضای تیم اعزامی به بازی‌های المپیک مسکو بودند که نتیجه ان یک مدال طلا، دو نقره و دو برنز بود.
هان (١٩٩٠) مقایسه‌ای بین برخی از فاکتورهای فیزیکی ورزشکاران نخبه روئینگ با افراد عادی جامعه انجام داد و نتیجه گرفت این ورزشکاران از قد بلندتر و همچنین دست‌ها و پاهای طویل‌تری برخوردارند.
در تاریخچه قایقرانی بالتزال(١٩٩٩)فاکتور های روانشناسی مرتبط با توانایی کنار آمدن روئینگ روهای نخبه مسابقه ای بود را بررسی کرد،شرکت کنندگان شامل ۶١ عضو تیم ملی ایالات متحده بودند.
AcsI-٢٨ و Brief cope در این بررسی مورد آزمایش قرار گرفت.
نتایج بیان کردندکه
coping بطور مثبت و معنی داری با مهارت هایcoping ورزشی وابسته بود.
اعتماد بنفس ،هدف گذاری و آمادگی ذهنی بالتزل بیان کرد که پرسشنامه ٢٨ می تواند راهنمای مفیدی برای پژوهش های آینده باشد زیرا مهارتهای ذهنی برای ورزشکاران از اهمیت بسزایی برخوردارند.
سازمان ورزش استرالیا، برنامه‌های گسترده‌ای را برای استعدادیابی در ورزش دنبال می‌کند. در رشته قایقرانی و در دو بخش کانو و کایاک نیز این برنامه‌ها در حال اجراست و عموماً در مراکزی که بدین‌منظور طراحی شده است از نوجوانان ١٢-١٧ سال، آزمون‌های مربوطه به عمل می‌آید و سپس به رشد و توسعه مهارت های تخصصی قایقرانی پرداخته میشود.
نتایج یک تحقیق که در سال 2002 در مجله تحقیقات ورزشی آفریقای جنوبی به چاپ رسید، نشان داد که بین برخی از فاکتورهای فیزیکی و فیزیولوژیکی از جمله قد، طول بازو و حداکثر اکسیژن مصرفی و همچنین بعضی از آزمون‌های آمادگی جسمانی از جمله دراز و نشست با عملکرد قایقرانان کایاک ارتباط معنی‌داری وجود دارد و بر اساس معادلات رگرسیون می‌توان تا حدی عملکرد استقامتی قایقرانان کایاک را در آینده پیش‌بینی کرد. محققین این طرح پیشنهاد داده‌اند که می‌توان از این فاکتورها در برنامه‌های استعدادیابی رشته کایاک بهره برد و با توجه به این شاخص‌ها، نفرات مستعد برای این رشته را انتخاب کرد.
انجمن روئینگ آماتوری اسکاتلند، طرح استعدادیابی در این رشته را در سال 2004 به شکل آزمایشی شروع کرد و نخبگان این رشته را از بین دانش‌آموزان مقطع راهنمایی انتخاب نمود و از بین آنها تعدادی را به خدمت گرفت که زیر نظر مربیان حرفه‌ای تحت آموزش مهارت های روئینگ قرار دارند. پژوهشگران این مرکز در مرحله بعدی، طرح استعدادیابی روئینگ در صدد هستند علاوه بر دانش‌آموزان مقطع راهنمایی، جوانان ١٨ – ٢٢ ساله را نیز در طرح خود بگنجانند و از بین آنها نیز، افراد مستعد برای رشته روئینگ را برگزینند.


آزمونهای استعداد یابی در قایقرانی
نتایج حاصل از مطالعات نشان داده است که استعداد یابی باید فرآیندی باشد که شاخص های آنتروپومتریک، آمادگی جسمانی، آمادگی حرکتی، فیزیولوژی و روانشناختی را در بر گیرد که در ذیل به برخی از این آزمونها اشاره می گردد.


اندازه گیری آنتروپومتری:

1- ضخامت چربی زیر پوست:
ناحیه سینه، ناحیه شکم، ناحیه ران، ناحیه سه سر بازو،ناحیه فوق خاصره‌ای
2-وزن بدن
3-اندازه گیری طول قد ایستاده
4-اندازه گیری طول قد نشسته
5-اندازه گیری طول دو دست (
(Arm span
6-اندازه گیری فاصله بین انگشت اول و انگشت آخردرحالت دست باز(وجب)
7-اندازه گیری نسبت عرض کمربند شانه به عرض خاصره


شاخص های آمادگی جسمانی و آزمونهای مربوط:

-انعطاف پذیری
1- آزمون انعطاف پذیری مچ پا(مختص روئینگ)
2- آزمون انعطاف پذیری لگن و تنه
3- آزمون انعطاف پذیری شانه و مچ
4- انعطاف پذیری تنه و گردن(مختص کانوپولو)
5- آزمون انعطاف پذیری شانه


- قدرت و استقامت عضلانی
1- آزمون بارفیکس(بالا کشیدن بدن)
2- آزمون خم شدن تنه(مختص روئینگ- کانوپولو)
3- آزمون دراز و نشست
4- آزمون شنای روی زمین(مختص آبهای آرام- کانوپولو)
5- آزمون پرس سینه
6- آزمون پرس پا(مختص روئینگ)
7- آزمون اسکات(مختص روئینگ)
8- آزمون قدرت دست(مختص کانوپولو)


- قدرت انفجاری
1- آزمون پرش جفت(مختص روئینگ- کانوپولو)
2- آزمون پرش سارجنت

 
- استقامت عمومی
آزمون کوپر

شاخص های آمادگی حرکتی و آزمونهای مربوط به مرکز پایداری


-آزمون مرکز پایداری و استقامت عضلانی


- تعادل
-تعادل روی یک پا با چشم بسته (مختص آبهای آرام- کانوپولو)

- چابکی
1- آزمون چابکی الی نویز
2- آزمون چابکی زیگزاگ(مختص روئینگ- کانوپولو)
3- آزمون دوی رفت و برگشت(مختص آبهای آرام)
Quick Feet 4- آزمون (مختص کانوپولو)

- سرعت و توان
1- آزمون 30 متر شتاب
2- آزمون 30 متر سرعت خستگی- حفظ توان
3- آزمون 400 متر (مختص روئینگ)
Drop of4- آزمون 400 متر(مختص آبهای آرام- کانوپولو)
 
5- آزمون (
LAS ( Lactic vs Speed
زمان عکس العمل(مختص روئینگ- کانوپولو)
شاخص آمادگی روانشناختی برای رشته‌های روئینگ، آبهای آرام و کانوپولو
ویژگیهای روانشناختی ورزشکاران از طریق خودسنجی، مشاهده‌گر و مصاحبه کننده خبره ارزیابی می‌گردد. ما پرسشنامه مهارت کنار آمد
copingدر محیط ورزش را انتخاب نموده‌ایم که یک پرسشنامة خود سنجی است و ورزشکار آن را صادقانه تکمیل می‌نماید.

بحث و نتیجه گیری :

همان طور که ذکر شد، امروزه مزایای استعداد یابی در کلیه زمینه ها از جمله علم، هنر، صنعت و ورزش بر کسی پوشیده نیست و دولتها سعی دارند با استفاده از الگوهای مختلف، به کشف استعداد ها بپردازند تا بدین وسیله با حداقل هزینه و زمان به حداکثر بهره وری دست یابند. ورزش قایقرانی به سبب جذابیت و تعداد مدالهای متعددی که در آن توزیع می شود، در بین ورزشها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. علاوه بر مزایای متعددی که در خصوص استعداد یابی ذکر شد، بررسی این شاخصها در قایقرانان سطوح مختلف(وضع موجود) می تواند به عنوان یکی از ابزارهای ارزشیابی از فرآیند استعداد یابی توسط مربیان مورد استفاده قرار گیرد. امید است با کشف و پرورش استعداد ها در رشته های مختلف قایقرانی شاهد دستاوردهای مثبت این پژوهش در سالهای آتی بوده و بیش از پیش شاهد اعتلای نام ایران اسلامی در میادین بین المللی باشیم.

منابع:

فدراسیون قایقرانی و اسکی روی آب ـ کمیتة پژوهش و تحقیقات ـ استناد شده در پژوهش بررسی وضع موجود و تعیین شاخص‌های استعدادیابی رشته‌های روئینگ، کانوپولو و آبهای آرام ـ ١٣٨۶





سيستم افزايش آمار ميهن لينك